Dudak-damak yarığı embriyolojik dönemde çeşitli nedenlerden dolayı
yüz bölgesindeki yapıların birleşme kusuru nedeniyle ortaya çıkar.
Kraniofasyal sorunlar arasında kolaylıkla çözümlenebileceği düşünülenler
arasında olmasına rağmen kabul edilebilir başarılı sonuçların alınması
oldukça zordur. Başarılı sonuçların elde edilmesinin yolu bilgi birikiminin
fazlalığı ve modern konseptlere uymaktan geçmektedir.
Dudak-damak yarığı ayrı ayrı görülebileceği gibi bir arada da olabilir.
Görülme sıklığı 800-1000 doğumda birdir. Dudak-damak yarığının kesin
nedeni bilinmemekle birlikte genetik faktörler, çevresel faktörler,
gebelik esnasında kullanılan bazı ilaçlar, annenin gebelik esnasında
sigara ve alkol kullanımı, çeşitli enfeksiyon hastalıkları, folik asit
ve B vitamin eksikliği bu duruma yol açabilir. Dudak-damak yarığı olan
bebeklerde eşlik eden başka doğumsal anomalilerde görülebilir.
Dudak Yarığı
Dudak
yarığı, dudakta küçük çentiklenmeden çift taraflı yarığa varacak şekilde
farklı derecelerde olabilir. Birlikte damak yarığı da olabilir. Dudak
yarığı olan hastalarda sıklıkla diş arkının dizildiği alveol dediğimiz
kemik yapıda da yarık bulunur. Dudak yarıklı bebekler ciddi sorunla
karşılaşmadan meme emerek normal şekilde beslenebilirler. Dudak yarığı
olan hastalarda kozmetik problem en büyük sıkıntıyı oluşturmaktadır.
Dudak yarığı onarımı bebek 3 aylık iken yapılır. Dudak yarığı onarımında
amaç estetik olarak normale çok yakın bir görünüm sağlamaktır. Kliniğimizde
alveol denilen kemik yapıda dudak yarığı onarımı esnasında kemik yerleştirilerek
onarılır.
Alveol denilen kemik yapının erken dönemde onarılması yurt dışındaki
modern plastik cerrahi kliniklerinininde uyguladığı en çağdaş yöntemdir.
Bunun avantajı, dudağın erken dönemde estetik olarak daha iyi görünüm
alması ve yarık olan tarafta çökük-basık görünen burun kanadının yükseltilmesidir.
Bu anomalilerin erken dönemde onarılması çocukta oluşabilecek psikolojik
sorunlarında önüne geçmektedir.
Damak Yarığı
Damak yarığı sadece yumuşak damağı ya da tüm damağı etkileyebilir.sadece
yumuşak damak yarığı varsa 3. ayda onarım yapılabilir. Tüm damak
dokusunda yarık varsa onarım 9. ayda yapılır.
Damak yarığında en önemli sorun bebeğin beslenmesi ile ilgilidir. Damağın
yarık olmasından dolayı, beslenme esnasında östaki borusuna ve solunum
yollarına kaçacak olan besinler sık orta kulak iltihabına ve solunum
yolu enfeksiyonlarına neden olabilir. Bu enfeksiyonlar nedeniyle bebeğin
gelişmesi de kötü yönde etkilenecektir. Hatta sık orta kulak iltihabı
bebekte kalıcı işitme kayıplarına dahi neden olabilir. Bundan dolayı
ailenin özellikle bebeğin beslenmesi ile ilgili olarak profesyonel
yardım alması gerekmektedir.
Damak yarığı onarımında esas hedef damaktaki kas fonksiyonunun onarılarak
normal fizyolojinin temin edilmesi ve sonuç olarak da normal konuşmanın
sağlanmasıdır. Kliniğimizde çoğunlukla normal ve normale yakın konuşma
sağlanmaktadır. Damak yarıklarının onarımında fonksiyonun normale çok
yakın olarak sağlanmasında yarığın kapatılmasının yanında damak boyunun
uzatılmasının da büyük önemi vardır. Kliniğimizde bu amaçla farklı
bir damak yarığı onarımı tekniği uygulanmaktadır. İleri derecede olan
yarıklarda bütün cerrahi onarım tekniklerine rağmen konuşmada sorunlar
olabilir. Bu gibi durumlarda konuşma terapistlerinden faydalanmak gerekecektir.
Dudak-Damak Yarıklarının Geç Deformiteleri
Dudak-damak yarığının onarımları 3. ve 9 aylarda yapılmaktadır. Ancak
gelişim döneminde üst çene ve burunda yapısal ve şekilsel değişiklikler
ortaya çıkmaktadır. Burunda asimetri, yarık olan tarafta burun kanat
asimetrisi ve burun kanadı çökmesi gibi sorunlar ortaya çıkmaktadır.
Bu ve benzeri sorunlar kliniğimizde 5 yaşında önce çözümlenerek çocuğun
okul dönemine psikolojik açıdan sorunsuz ve sıkıntısız başlaması sağlanmaktadır.
Alveol ve damak üst çenenin bir bölümünü oluşturduğundan dolayı geç
dönemde üst çene gelişim bozuklukları da ortaya çıkacaktır. Bazı hastalarda
üst çenenin geride kalmasına bazı hastalarda alveol arkındaki düzensizliklerde
eşlil edecektir. Üst çenedeki şekilsel problemler 14-15 yaşlarında
ortodontik tedavi eşliğinde cerrahi olarak rahatlıkla düzeltilebilir.
Kliniğimizde çok sayıda ortodonti uzmanı ile işbirliği içinde çalışmaktayız.
|