|
|
|||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||
|
GÖĞÜS KANSERİ |
|||||||||||||||||||||||||||||
|
Göğüs
kanserinin nedenleri ve risk faktörleri Günümüze dek yapılan tüm bilimsel araştırmalara
rağmen meme kanseri gelişiminin kesin nedeni bulunamamıştır. Ancak meme
kanserinin gelişme olasılığını arttıran bazı risk faktörleri bilinmektedir.
Bilinen risk faktörlerinden birini ya da birkaçını
taşıması, o kişinin kesinlikle göğüs kanserine yakalanacağı anlamına
gelmediği gibi, kişinin hiçbir riski taşımaması, o kişinin kesinlikle göğüs
kanserine yakalanmayacağı anlamına gelmez. Bunun anlamı, bütün riskleri
üzerinde taşıyan bir kişi göğüs kanserine yakalanmayabilir, ancak hiçbir
riski taşımayan bir kişi de göğüs kanserine yakalanabilir. Meme kanseri
gelişiminde rol oynayan risk faktörleri aşağıda anlatılmıştır. Cinsiyet: Kadın olmak meme kanseri gelişimi için başlı başına bir risk
faktörüdür. Çünkü erkeklerde meme kanserine çok ender rastlanır. Yaş: Kişinin kontrolünün
dışında olan bir risk faktörüdür. En önemli risk faktörlerinden biridir. Yaş
ilerledikçe özellikle 50 yaşından sonra meme kanseri riski artar. Geçirilen
meme hastalıkları: Daha önceden biyopsi ile teşhis edilmiş, ancak kötü huylu
olmayan bazı meme hastalıkları, meme kanseri gelişimine zemin hazırlayabilir. Ailesel
yatkınlık: Ailesel yatkınlık kişinin kendi kontrolünün dışında olan bir
risk faktörüdür. Kişinin birinci ya da ikinci
dereceden akrabalarında meme kanseri gelişmesi o kişide kanser gelişme
olasılığını arttırır. Özellikle şu durumlarda risk biraz daha yüksektir: v Birinci ve ikinci
dereceden akrabalar arasında biden fazla kişide meme kanseri gelişmesi v Birinci dereceden
akrabalar arasında her iki memesinde de meme kanseri gelişen bir bireyin
olması v Birinci dereceden
akrabalar arasında menapozdan önce meme kanserine
yakalanan bir bireyin olması Diğer
organ kanserleri: Kişinin kendisinde ya da birinci ve
ikinci dereceden akrabalarından birinde meme dışında başka bir organ
kanserinin bulunması halinde o kişide meme kanseri gelişme riski de
yüksektir. Genetik
faktörler: Yapılan bilimsel çalışmalar sonucu meme kanseri gelişiminde rol
alan BRCA1 ve BRCA2 adlı iki gen tespit edilmiştir. Her 200 kadından birinde
görülen bu genler meme kanseri gelişimi riskini de artıcı niteliktedir. Ancak
bu genleri taşıyor olmak mutlaka meme kanserine yakalanacağı anlamına
gelmemektedir. Meme
kanseri geçirilmiş olması: Meme kanserine yakalanan bir kişinin diğer memesinde
kanser gelişme riski normale göre daha yüksektir. Irk: Beyaz ırk kadınları,
diğer ırklara göre meme kanserine biraz daha yatkındırlar. Fakat zencilerde
meme kanserinden ölüm oranı beyaz ırktakilere göre daha yüksektir. Meme
kanseri, Asya kökenli kadınlarda daha düşük oranda gelişmektedir. Amerika ve
Afrika kökenli kişilerde ise menapozdan önce meme
kanserine yakalanma oranı daha yüksektir. Doğu ve Orta Avrupa kökenli Musevi
soyundan gelen kişilerde de meme kanseri daha sık olarak ortaya çıkmaktadır. Radyasyon: Erken yaşlarda göğüs
bölgesinin radyasyona maruz kalması göğüs kanseri gelişme riskini
arttırmaktadır. Ancak mamografik tetkikler düşük
doz radyasyon ile yapılmasından dolayı hemen hemen
hiç kanser riski taşımamaktadır. Hormonal
faktörler: Kadınların cinsiyet hormonu olan östrojenin, meme dokusundaki
hücrelerin çoğalması yönünde sürekli uyarıcı etkisi vardır. Çoğalma yönünden
uyarıya maruz kalan hücrelerin, yapılarında değişime giderek çoğalmaları da
mümkün olabilmektedir. Bu durumum gerçekleşmesi anormal hücrelerin ortaya
çıkmasına ve çoğalmalarına zemin hazırlar. Anormal hücrelerin çoğalması
kanser yönünde de olabilir. Ayrıca menstrüasyonun başlama ve bitiş yaşına, ilk çocuk sahibi
olma yaşına, aylık menstrüasyon döngüsünün süresine
ve menapoz yaşına bağlı olarak kadınlarda hayatları
boyunca östrojen ve progesteron hormonlarının
salgılanma miktarı değişken bir seyir izler. Menstrüasyonu
12 yaşından önce başlayan kadınlarda, 30 yaşından sonra ilk doğumunu yapan
kadınlarda, 55 yaşından sonra menapoza giren
kadınlarda ve menstrüasyon döngüsünün normali olan
26-29 günden daha kısa ya da uzun olan kadınlarda meme kanseri gelişim riski
biraz daha yüksektir. Günümüzde sahip olunan bilgilere göre hormon içeren
doğum kontrol haplarının meme kanseri riskini arttırmadığı düşünülmektedir
ancak erken yaşlarda doğum kontrol
hapı kullanmaya başlamanın bir risk teşkil edebileceği düşünülmektedir..
Yapılan bazı çalışmalar menapoz sonrası özellikle 5
yıldan daha uzun süre hormon tedavisi gören kadınlarda meme kanseri
gelişiminin daha yüksek olduğunu göstermiştir. Diethylstilbesterol
(DES) kullanımının meme kanseri gelişimine zemin hazırladığı bilinmektedir. Beslenme
alışkanlıkları: Beslenme tarzı ile meme kanseri gelişimi arasında tam bir ilişki
kurulamamıştır, meme kanseri gelişiminde halen daha şüphe duyulan konular
arasında yer almaktadır. Şişmanlık önemli bir tetikleyici faktör olabilir.
Aynı zamanda günde birkaç bardaktan fazla düzenli olarak alkol kullanımı ve
sigara kullanımı da düşündürücü faktörlerdir. Bazı bilimsel çalışmalar yağ
oranı yüksek gıdalar ile beslenen kadınların meme kanserine daha yatkın
olduğunu göstermiştir. Yapılan bu çalışmalara göre yağ oranı düşük gıdalar
ile beslenmenin meme kanseri gelişim riskini azaltabileceği düşünülmektedir. Genel bilgiler ve
meme anatomisi Meme kanserinin nedenleri ve risk
faktörleri Meme kanserinin
genlerle ilişkisi Erken teşhis için
ne yapılmalıdır? Meme kanserinin tanısı ve tedavisi |
||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||
